Thuỵ Điển có hẳn một ngày trong năm dành cho bánh cuộn quế, và người ta thật sự ăn bánh vào ngày đó. Ẩm thực ở đây gắn chặt với mùa và với lịch, hơn là với kỹ thuật nấu cầu kỳ.
- Món thịt viên ăn kèm mứt lingon là món Thuỵ Điển được biết tới nhiều nhất.
- Cá trích chế biến nhiều kiểu là món truyền thống trong các dịp lễ.
- Ngày bánh cuộn quế được tổ chức vào ngày 4 tháng 10.
- Bữa tiệc Giáng sinh gồm rất nhiều món bày cùng lúc.
Món ăn hằng ngày
Phần nền.
Bếp Thuỵ Điển truyền thống dựa vào nguyên liệu giữ được lâu qua mùa đông.
Khoai tây, cá, thịt lợn, sữa và bánh mì là nền của bữa ăn.
Thịt viên ăn kèm khoai tây, nước sốt và mứt lingon là món kinh điển.
Cá hồi và cá trích chế biến theo nhiều cách.
Bánh mì giòn dẹt là món có từ rất lâu đời.
Đặc điểm của bếp Bắc Âu truyền thống nằm ở lý do chứ không ở khẩu vị: mọi món đều là cách bảo quản thực phẩm qua mùa lạnh — muối, hun khói, lên men, ngâm chua.
Bữa trưa và cách ăn ở nơi làm việc
Phần thực dụng.
Nhiều nhà hàng có suất trưa giá cố định vào ngày thường.
Suất này thường gồm món chính, salad, bánh mì và cà phê.
Rất nhiều người mang cơm trưa từ nhà đi làm.
Nơi làm việc thường có bếp nhỏ và lò vi sóng.
Ăn trưa cùng đồng nghiệp là thói quen phổ biến.
Đây là mẹo tiết kiệm mà ai ở đây cũng biết: ăn suất trưa cố định ở nhà hàng rẻ hơn nhiều so với ăn cùng món đó vào buổi tối — nên muốn thử nhà hàng ngon thì đi vào giờ trưa.
Bánh ngọt và văn hoá cà phê
Phần rất đặc trưng.
Bánh cuộn quế là món bánh phổ biến nhất, và có ngày riêng trong năm.
Có loại bánh nhân hạnh nhân và kem chỉ bán vào giai đoạn trước mùa chay.
Bánh ngọt thường ăn kèm cà phê trong giờ nghỉ.
Mỗi mùa có món bánh riêng gắn với dịp lễ.
Người Thuỵ Điển thuộc nhóm tiêu thụ cà phê nhiều nhất thế giới.
Đây là điểm nối với văn hoá công sở: bánh ngọt không phải món tráng miệng mà là một phần của nghi thức nghỉ giữa buổi — nên nó gắn với đời sống xã hội chứ không chỉ với chuyện ăn.
Món theo mùa và theo lễ
Phần lịch ẩm thực.
Mùa hè có cá trích ngâm, khoai tây mới và dâu tây.
Cuối hè có mùa tôm càng với tiệc ăn tôm theo truyền thống.
Mùa thu có nấm rừng và thịt thú rừng.
Mùa vọng có bánh gừng và rượu vang nóng pha gia vị.
Bữa tiệc Giáng sinh gồm nhiều món nguội và nóng bày cùng lúc.
Có một món nổi tiếng thế giới vì mùi: cá trích lên men đóng hộp là đặc sản vùng ven biển phía bắc, được ăn vào cuối hè và thường phải mở ngoài trời vì mùi rất mạnh.
Ăn ở Thuỵ Điển với khẩu vị Việt
Phần khép lại.
Món Thuỵ Điển truyền thống ít cay và ít gia vị mạnh.
Nhưng ẩm thực quốc tế rất phổ biến ở các thành phố.
Có cửa hàng thực phẩm châu Á ở hầu hết thành phố lớn.
Nhà hàng Việt có ở Stockholm và một số thành phố khác.
Rau thơm nhiệt đới mua được ở cửa hàng châu Á.
Mua thực phẩm và giá cả
Phần chi tiêu.
Siêu thị lớn có nhiều mức giá khác nhau tuỳ chuỗi.
Hàng theo mùa rẻ hơn hàng nhập trái vụ.
Có hàng giảm giá sát hạn dùng, dán nhãn riêng.
Đồ uống có cồn trên một độ nhất định chỉ bán ở hệ thống cửa hàng nhà nước.
Hệ thống đó có giờ mở cửa hạn chế và đóng cửa vào chủ nhật.
Đây là chi tiết người mới hay bị bất ngờ: muốn mua rượu vang cho bữa tối thứ bảy thì phải mua trước giờ đóng cửa, vì siêu thị thường chỉ bán bia nhẹ.
Ăn uống và sức khoẻ
Phần bổ sung.
Trường học và nhà trẻ ở Thuỵ Điển cung cấp bữa trưa miễn phí cho học sinh.
Thực đơn trường được công bố và theo hướng dẫn dinh dưỡng.
Có lựa chọn chay và lựa chọn theo yêu cầu tôn giáo ở nhiều nơi.
Nhãn dinh dưỡng trên bao bì được quy định rõ.
Có nhãn riêng cho thực phẩm được đánh giá lành mạnh hơn.
Bữa trưa học đường miễn phí là chính sách có từ lâu và đáng chú ý: mọi học sinh đều được ăn trưa ở trường không mất tiền — một khoản chi công mà nhiều nước không có.
Điều nhiều người Việt nhận xét sau một thời gian: nguyên liệu tươi ở Thuỵ Điển có chất lượng tốt nhưng ít đa dạng hơn — và việc tự nấu món Việt ở đây khả thi, chỉ cần quen chỗ mua.
Món Thuỵ Điển nổi tiếng nhất là gì?
Thịt viên ăn kèm khoai tây, nước sốt và mứt lingon; ngoài ra cá trích chế biến nhiều kiểu và cá hồi cũng là món truyền thống.
Vì sao bếp Thuỵ Điển truyền thống nhiều món muối và ngâm?
Vì mọi món đều bắt nguồn từ cách bảo quản thực phẩm qua mùa lạnh — muối, hun khói, lên men và ngâm chua là kỹ thuật giữ thức ăn suốt mùa đông dài.
Ăn ngoài ở Thuỵ Điển thế nào cho tiết kiệm?
Ăn suất trưa giá cố định vào ngày thường, thường gồm món chính, salad, bánh mì và cà phê — rẻ hơn nhiều so với ăn cùng món đó vào buổi tối.
Người Việt có tìm được nguyên liệu quen không?
Có — cửa hàng thực phẩm châu Á có ở hầu hết thành phố lớn, gồm cả rau thơm nhiệt đới; nguyên liệu tươi bản địa chất lượng tốt nhưng ít đa dạng hơn ở Việt Nam.
