Thuỵ Điển là nước đầu tiên trên thế giới cấm trừng phạt thân thể trẻ em, từ năm 1979 — và đây là điều mọi cha mẹ mới sang phải biết trước khi tới, không phải sau khi đã có vấn đề.
- Thuỵ Điển cấm trừng phạt thân thể trẻ em từ năm 1979, là nước đầu tiên trên thế giới.
- Quy định này áp dụng cả trong gia đình, không chỉ ở trường học.
- Trẻ em có quyền riêng được luật bảo vệ.
- Dịch vụ xã hội của đô thị tự quản có trách nhiệm bảo vệ trẻ em.
Luật năm 1979 và ý nghĩa của nó
Phần quan trọng nhất của bài.
Luật cấm mọi hình thức trừng phạt thân thể và đối xử hạ nhục với trẻ em.
Quy định áp dụng cho cha mẹ trong gia đình, không chỉ cho giáo viên.
Thuỵ Điển là nước đầu tiên trên thế giới đưa quy định này vào luật.
Nhiều nước khác sau đó làm theo.
Quan điểm xã hội ở đây đã thay đổi hoàn toàn qua nhiều thập niên.
Đây là điều cha mẹ từ văn hoá khác cần hiểu rõ: cái tát trong lúc nóng giận, việc nhiều nơi coi là dạy con, ở Thuỵ Điển là hành vi vi phạm pháp luật — và không có ngoại lệ vì lý do văn hoá hay tôn giáo.
Dịch vụ xã hội và vai trò của nó
Phần cần nói cho đúng mực, không gây hoảng.
Mỗi đô thị tự quản có cơ quan dịch vụ xã hội.
Trường học, nhà trẻ và cơ sở y tế có nghĩa vụ báo cáo khi nghi ngờ trẻ bị hại.
Dịch vụ xã hội có nhiệm vụ đánh giá và hỗ trợ gia đình trước hết.
Việc đưa trẻ khỏi gia đình là biện pháp cuối cùng và có thủ tục pháp lý chặt.
Phần lớn công việc của cơ quan này là hỗ trợ chứ không phải can thiệp cưỡng chế.
Điều cần nói thẳng và công bằng: có những trường hợp gia đình nhập cư cảm thấy bị hiểu lầm do khác biệt văn hoá, và cũng có những trường hợp can thiệp là cần thiết — cách tốt nhất là hiểu luật từ đầu và chủ động hỏi khi không chắc.
Cách nuôi dạy phổ biến ở đây
Phần văn hoá.
Trẻ em được khuyến khích tự lập từ sớm.
Trẻ được hỏi ý kiến về những việc liên quan tới mình.
Thương lượng và giải thích được dùng thay cho ra lệnh.
Trẻ ra ngoài chơi trong mọi thời tiết.
Trường học chú trọng làm việc nhóm và tự chủ hơn là ghi nhớ.
Đây là khác biệt lớn với cách nuôi dạy quen thuộc ở Việt Nam: trẻ em Thuỵ Điển được kỳ vọng nêu ý kiến và phản biện, kể cả với người lớn — điều có thể gây va chạm trong gia đình mới sang nếu không chuẩn bị trước.
Trẻ em và trường học
Phần thực tế.
Trường học có kênh liên lạc thường xuyên với phụ huynh.
Phụ huynh được kỳ vọng tham gia họp và hoạt động của trường.
Học sinh có hội đồng riêng để nêu ý kiến.
Trường có trách nhiệm chống bắt nạt và có kế hoạch cụ thể.
Có thể yêu cầu thông dịch khi họp với trường.
Quyền yêu cầu thông dịch là điều nhiều phụ huynh nhập cư không biết: bạn có quyền yêu cầu thông dịch viên khi làm việc với trường và với cơ quan công — và nên dùng quyền đó thay vì để con làm phiên dịch cho mình.
Khi có khó khăn
Phần hỗ trợ, khép bài.
Có trung tâm tư vấn gia đình ở nhiều đô thị tự quản.
Có đường dây hỗ trợ cho trẻ em và cho cha mẹ.
Có khoá học về nuôi dạy con dành cho phụ huynh.
Tìm hỗ trợ sớm được nhìn nhận tích cực chứ không phải là thừa nhận thất bại.
Nhiều dịch vụ miễn phí.
Trẻ em và không gian công cộng
Phần quan sát đời thường.
Trẻ em được coi là thành viên bình thường của không gian công cộng.
Có chỗ thay tã ở cả nhà vệ sinh nam.
Quán cà phê và bảo tàng thường có góc cho trẻ.
Sân chơi công cộng có ở khắp khu dân cư và miễn phí.
Thư viện có khu sách và hoạt động cho trẻ nhỏ.
Đây là điều nhiều gia đình mới sang thấy dễ chịu nhất: đưa con nhỏ ra ngoài ở Thuỵ Điển không phải việc vất vả — hạ tầng và thái độ xã hội đều tính tới trẻ em.
Điều đáng nói nhất với cha mẹ người Việt: chủ động hỏi và tìm hiểu là cách tốt nhất — hệ thống ở đây được thiết kế để hỗ trợ gia đình, và việc chủ động tiếp cận luôn tốt hơn là chờ tới khi có vấn đề.
Thuỵ Điển cấm đánh trẻ em từ khi nào?
Từ năm 1979, là nước đầu tiên trên thế giới đưa quy định này vào luật; quy định áp dụng cả trong gia đình chứ không chỉ ở trường học, và không có ngoại lệ vì lý do văn hoá hay tôn giáo.
Dịch vụ xã hội làm gì?
Đánh giá và hỗ trợ gia đình khi có báo cáo nghi ngờ trẻ bị hại; phần lớn công việc là hỗ trợ chứ không phải can thiệp cưỡng chế, và việc đưa trẻ khỏi gia đình là biện pháp cuối cùng có thủ tục pháp lý chặt.
Cách nuôi dạy ở Thuỵ Điển khác gì?
Trẻ được khuyến khích tự lập sớm, được hỏi ý kiến về việc liên quan tới mình, và thương lượng giải thích được dùng thay cho ra lệnh — trẻ được kỳ vọng nêu ý kiến kể cả với người lớn.
Có được yêu cầu thông dịch khi làm việc với trường không?
Có — bạn có quyền yêu cầu thông dịch viên khi làm việc với trường và cơ quan công, và nên dùng quyền đó thay vì để con làm phiên dịch cho mình.
