Dân số già đi và làn sóng đầu tư công nghiệp ở miền bắc đang tạo ra nhu cầu lao động trong những ngành rất cụ thể. Bài này khép lại chuyên mục bằng bức tranh thị trường việc làm thực tế.
- Cơ quan việc làm công bố dự báo về các nghề thiếu nhân lực.
- Y tế, chăm sóc, xây dựng và kỹ thuật thường nằm trong nhóm thiếu.
- Nhiều nghề y tế và giáo dục yêu cầu đăng ký hành nghề tại Thuỵ Điển.
- Đầu tư công nghiệp ở miền bắc tạo nhu cầu lao động mới.
Nhóm y tế và chăm sóc
Nhóm thiếu nhiều nhất.
Điều dưỡng, bác sĩ và nhân viên chăm sóc người cao tuổi đều thiếu.
Dân số già đi làm nhu cầu tăng liên tục.
Nhóm này yêu cầu đăng ký hành nghề với cơ quan y tế.
Thủ tục công nhận bằng cấp nước ngoài có thể mất thời gian dài.
Yêu cầu về tiếng Thuỵ Điển trong nhóm này khá cao.
Đây là điểm cần biết trước khi lên kế hoạch: bằng y tế nước ngoài không dùng được ngay mà phải qua quy trình công nhận — nên người có nghề này cần bắt đầu thủ tục sớm và chuẩn bị học tiếng nghiêm túc.
Xây dựng và nghề kỹ thuật
Nhóm thứ hai.
Thợ điện, thợ hàn, thợ ống nước và thợ máy đều nằm trong nhóm thiếu.
Kỹ sư xây dựng và kỹ sư cơ khí cũng có nhu cầu.
Một số nghề cần chứng chỉ được công nhận tại Thuỵ Điển.
Ngành xây dựng biến động theo chu kỳ kinh tế.
Các dự án công nghiệp lớn ở miền bắc đang cần nhiều lao động xây dựng.
Đây là nhóm mà người Việt có tay nghề có cơ hội thật: nghề kỹ thuật đánh giá bằng kỹ năng chứng minh được hơn là bằng cấp hàn lâm — nhưng vẫn cần chứng chỉ an toàn và thường cần tiếng ở mức làm việc được.
Giáo dục
Nhóm thứ ba.
Giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông thiếu ở nhiều vùng.
Giáo viên dạy học sinh có nhu cầu đặc biệt thiếu nhiều nhất.
Nghề giáo viên cần chứng chỉ hành nghề.
Yêu cầu tiếng Thuỵ Điển ở mức cao.
Có chương trình bổ sung cho người có bằng sư phạm nước ngoài.
Với người Việt có nền sư phạm, đây là con đường dài nhưng có thật: phải bổ sung đào tạo và đạt trình độ tiếng cao — nhưng khi đã vào được thì đây là nghề ổn định và được tôn trọng.
Công nghệ thông tin
Nhóm rào cản ngôn ngữ thấp nhất.
Lập trình viên, chuyên gia dữ liệu và an ninh mạng đều có nhu cầu.
Nhiều vị trí làm việc hoàn toàn bằng tiếng Anh.
Không yêu cầu đăng ký hành nghề.
Kỹ năng chứng minh được quan trọng hơn bằng cấp.
Cạnh tranh quốc tế trong nhóm này khá cao.
Đây là nhóm dễ tiếp cận nhất với người nước ngoài: không cần chứng chỉ hành nghề và không bắt buộc tiếng Thuỵ Điển — nhưng cũng vì thế mà ứng viên từ khắp thế giới cùng nộp.
Làm sao biết nghề nào đang cần
Phần thực hành, khép chuyên mục.
Cơ quan việc làm công bố dự báo nhu cầu theo nghề và theo vùng.
Cơ quan di trú có danh sách nghề liên quan tới điều kiện thị thực.
Các trang tuyển dụng cho thấy nhu cầu thực tế theo thời điểm.
Nhu cầu khác nhau rất nhiều giữa các vùng.
Thông tin này thay đổi nên phải tra ở thời điểm lập kế hoạch.
Học tiếng Thuỵ Điển
Phần quyết định với phần lớn nghề.
Có chương trình học tiếng miễn phí cho người nhập cư có quyền cư trú.
Chương trình chia theo trình độ và theo nền tảng học vấn.
Học được cả ban ngày lẫn buổi tối ở nhiều nơi.
Nhiều nghề yêu cầu chứng chỉ trình độ tiếng nhất định.
Tiếng Thuỵ Điển gần với tiếng Na Uy và tiếng Đan Mạch.
Lời khuyên thẳng thắn về tiếng: ở ngành công nghệ thì tiếng Anh là đủ để bắt đầu, còn ở hầu hết ngành khác thì tiếng Thuỵ Điển là điều kiện — nên xác định sớm mình thuộc nhóm nào để không mất thời gian.
Điều đọng lại của cả chuyên mục: Thuỵ Điển cần lao động nhưng cần đúng nghề và đúng chuẩn — nên bước đầu tiên không phải là nộp hồ sơ mà là kiểm tra nghề của mình có cần đăng ký hành nghề hay không, và mất bao lâu.
Ngành nào ở Thuỵ Điển thiếu người nhất?
Y tế và chăm sóc người cao tuổi do dân số già đi, cùng với xây dựng, các nghề kỹ thuật, giáo dục và công nghệ thông tin — cơ quan việc làm công bố dự báo theo nghề và theo vùng.
Bằng y tế nước ngoài dùng được ngay không?
Không — phải qua quy trình công nhận và đăng ký hành nghề với cơ quan y tế, thủ tục có thể mất thời gian dài và yêu cầu tiếng Thuỵ Điển khá cao, nên cần bắt đầu sớm.
Nghề nào dễ tiếp cận nhất với người nước ngoài?
Công nghệ thông tin — không cần đăng ký hành nghề, nhiều vị trí làm việc hoàn toàn bằng tiếng Anh và kỹ năng chứng minh được quan trọng hơn bằng cấp, nhưng cạnh tranh quốc tế cao.
Bước đầu tiên nên làm gì?
Kiểm tra nghề của mình có cần đăng ký hành nghề tại Thuỵ Điển hay không và thủ tục mất bao lâu — điều này quyết định cả lộ trình, quan trọng hơn việc nộp hồ sơ sớm.
